Twoja Gazeta

Tradycją filii biblioteki wojewódzkiej na Żabiance stały się wtorkowe spotkania autorskie z podróżnikami i pisarzami. 8 czerwca odbyło się kolejne, tym razem ze znanym dziennikarzem, dyplomatą i malarzem – Edwardem Kajdańskim.

Urodzony w Chinach, w Harbinie, w polskiej 20-tysięcznej kolonii założonej przez budowniczych kolei transsyberyjskiej, uczył się w tamtejszym polskim gimnazjum. Poznał chiński, japoński, łacinę, angielski i rosyjski, co umożliwiło mu późniejszą pracę w dyplomacji i liczne podróże.

Podczas jednej z nich odkrył w Guangxi miejsce pochowku Michała Boyma, polskiego jezuity i misjonarza, kartografa, przyrodnika, jednego z pierwszych europejskich sinologów oraz propagatora chińskiej medycyny w Europie. Kajdański zainteresował się jego podróżami oraz książkami, które opracował i przetłumaczył na polski. Swoimi odkryciami podzielił się z uczestnikami spotkania, popularyzując tym samym dokonania naszego niezwykłego, a nieco zapomnianego rodaka.

Boym urodził się w 1612 roku we Lwowie, w rodzinie szlacheckiej wywodzącej się z Węgier, przybyłej do Polski ze Stefanem Batorym. Studiował w Krakowie medycynę, teologię i filozofię. Odbył trzy morskie podróże do Azji poprzez Indie, Indonezję i Wietnam aż do Chin, opanowanych wówczas przez Mandżurów. Został posłem cesarza Yongli z Południowej Dynastii Ming, która wyznawała chrześcijaństwo. Cesarz wysyłał go z misją do papieża, aby Watykan wsparł politycznie i militarnie podbite Chiny. Boym podróżował więc przez kilka lat pomiędzy Europą a Chinami, prowadząc po drodze swoje badania przyrodnicze. 

Napisał trzy prace: „Flora Chin”, „Atlas Chin” i „Chiński medyk” (Medicus Sinicus), wydaną po raz pierwszy w Europie w 1682 roku. W tej ostatniej zawarł starożytną wiedzę o filozofii chińskiej medycyny, spisaną przez Chińczyków 2400 lat wcześniej w księdze „Kanon medycyny Żółtego Cesarza”. Był to pierwszy opis funkcjonowania organizmu ludzkiego jako złożonego systemu energetycznego. Po raz pierwszy też opisano system ćwiczeń fizycznych poprawiających stan zdrowia (chi kung) oraz inne tajniki chińskiej medycyny. Boym przetłumaczył także kilka dzieł Konfucjusza. Zmarł w roku 1659 podczas swojej ostatniej podroży na trasie z Wietnamu do stolicy Chin.

Dzięki podróżniczej i badawczej pasji Edwarda Kajdańskiego mogliśmy poznać nie tylko barwny życiorys Boyma, ale także jego książki, dostępne do przejrzenia i nabycia w bibliotece: „Sekrety chińskiej medycyny” oraz „Opisanie świata”. W holu biblioteki można również obejrzeć ciekawą wystawę kopii pięknych ilustracji sporządzonych przez pana Kajdańskiego do dzieł Michała Boyma, inspirowanych chińską florą. Ekspozycja ta będzie trwać do końca czerwca.