W wielu przypadkach spadkobiercy nie do końca zdają sobie sprawę z tego, co wchodzi w skład masy spadkowej. Zaskoczeni przychodzą do Kancelarii po pomoc, niekiedy jednak jest na nią za późno. Należy bowiem pamiętać, że spadek może obejmować również długi spadkowe, za które spadkobierca stanie się odpowiedzialny w momencie przyjęcia spadku. Co zatem należy zrobić i w jakim czasie, by uchronić się przed skutkami złych decyzji?
Zgodnie z przepisami spadkobierca ma trzy możliwości. Może spadek przyjąć bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (tzw. przyjęcie proste) bądź przyjąć z ograniczeniem tej odpowiedzialności (tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też po prostu go odrzucić.
Co do zasady, oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno nastąpić w terminie 6 miesięcy od momentu, w którym dowiedzieliśmy się o tytule powołania (przykładowo: od informacji o śmierci krewnego, po którym dziedziczymy). W razie niezłożenia takiego oświadczenia, jest to równoznaczne z przyjęciem prostym spadku.
Oświadczenie takie można złożyć przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu mamy swoje miejsce zamieszkania, bądź w sądzie, przed którym toczy się postępowanie spadkowe, i tu zarówno w formie ustnej, jaki i pisemnej, z podpisem urzędowo poświadczonym. Oświadczenia takiego nie można cofnąć. Odrzucenie spadku skutkuje tak, jakby spadkobierca nie dożył otwarcia spadku, a ponadto jest skuteczne również wobec jego zstępnych (dzieci), gdyż w przypadku jego złożenia nie mogą się oni ubiegać o udział w spadku.
Decydując się na przyjęcie spadku, spadkobierca może, jak wyżej zostało to wskazane, dokonać tego poprzez przyjęcie proste lub z dobrodziejstwem inwentarza. Sama nazwa i powołanie się na ograniczenia odpowiedzialności mogą być bardzo mylące. Nie chodzi tu bowiem o sytuację, gdzie przyjmujemy spadek, w którym odpowiadamy za długi, albo przyjmujemy spadek bez tej odpowiedzialności.
Zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku spadkobierca jest odpowiedzialny za długi spadkowe całym swoim majątkiem, uzyskanym tak w drodze dziedziczenia, jak i osobistym. Różnicę stanowi jedynie fakt, iż w przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza odpowiedzialność spadkobiercy zostaje ograniczona do wysokości wartości stanu czynnego spadku, ustalonego w inwentarzu.
Zagadnienia związane ze spadkobraniem bywają niekiedy dość zawiłe. W każdym przypadku należy przeanalizować wszelkie jego aspekty i ocenić indywidualną sytuację spadkobiercy. Dlatego z pomocy prawnej należy skorzystać, zanim jeszcze podejmie się konkretną decyzję.