Twoja Gazeta

Ostatecznym terminem złożenia zeznań podatkowych za rok 2010 (PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39) jest 2 maja 2011 – poniedziałek. 30 kwietnia przypada na sobotę, więc termin złożenia deklaracji przesuwa się na pierwszy kolejny dzień roboczy po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej).

Podatek dochodowy od osób fizycznych jest podatkiem osobistym, co oznacza, że podatnikiem jest każda osoba fizyczna osiągająca dochód. Zasada ta ma również zastosowanie do małżonków, chyba że wystąpią oni z wnioskiem o łączne opodatkowanie ich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 2 i 3 ustawy.

Na mocy nowelizacji Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 25 listopada 2010 w rozliczeniu za 2010 rok, wniosek o wspólnym opodatkowaniu może być składany tylko przez jednego ze współmałżonków (art.6 ust. 2a ustawy).

Łączne opodatkowanie dochodów małżonków jest także możliwe po śmierci jednego z nich, zgodnie z postanowieniami art. 6a ustawy.
Co do zasady, małżonkowie nie mogą się wspólnie opodatkować wówczas, gdy chociażby do jednego z nich mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne lub przepisy art. 30c ustawy (19-procentowy podatek płacony przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą albo działy specjalne produkcji rolnej, gdy dochody ustalają na podstawie prowadzonych ksiąg) lub przepisy ustawy o podatku tonażowym.

Jednakże, jeżeli jeden z małżonków (małżonkowie) od przychodów z tytułu umów najmu lub innych umów o podobnym charakterze opłaca ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i jednocześnie nie korzysta (nie korzystają) z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c ustawy albo w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne albo w ustawie o podatku tonażowym – może opodatkować się wspólnie z małżonkiem.
Na osobach fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ciąży nieograniczony obowiązek podatkowy. Oznacza to, że osoby te podlegają obowiązkowi podatkowemu w Polsce od całości uzyskanych dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się w szczególności dochody (przychody) z:

*pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,

*działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,
gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

*położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów. Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekroczą sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Sposoby obliczania podatku

Ustawa przewiduje następujące sposoby obliczania podatku:

a) według skali podatkowej:

Podstawa obliczenia podatku w złotych                     Podatek wynosi
                   Do 85 528                                   18% minus kwota zmniejszająca podatek 556 zł 02 gr
                   Ponad 85 528                             14 839 zł 02 gr + 32% nadwyżki ponad 85 528 zł
* podstawa prawna: art. 27 ust. 1 ustawy.

b) 19% podatek od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej (wybór tego sposobu opodatkowania następuje poprzez pisemne oświadczenie złożone przez podatnika; dochodów opodatkowanych w ten sposób nie łączy się z dochodami z innych źródeł) – art. 30c ustawy,

c) ryczałty; dochodów (przychodów), od których zgodnie z przepisami art. 29, 30 i 30a ustawy pobiera się podatek w formie ryczałtu nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł,

d) 19% podatek od dochodów z kapitałów pieniężnych, przykładowo z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych (dochodów opodatkowanych w ten sposób nie łączy się z dochodami z innych źródeł) – art. 30b ustawy,

e) 19% podatek od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.a)-c) ustawy nabytych po 31 grudnia 2006 r. (jeżeli nabycie nastąpiło do dnia 31 grudnia 2006 r. opodatkowanie następuje według „starych” zasad – 10% przychodu, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz. U. nr 217, poz. 1588 ze zm.).

Podatnicy składają następujące zeznania:

PIT-36 – składają podatnicy, którzy prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane wg skali podatkowej, a także uzyskali dochody z zagranicy,

PIT-36L – składają podatnicy, którzy prowadzili pozarolniczą działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane 19% podatkiem na zasadach określonych w art. 30c ustawy,

PIT-37 – składają podatnicy, którzy uzyskali przychody, opodatkowane na ogólnych zasadach według skali podatkowej, wyłącznie ze źródeł położonych na terytorium RP, nie prowadzili pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej oraz działów specjalnych produkcji rolnej. Obowiązek złożenia zeznania nie dotyczy podatników, którym rocznego obliczenia podatku dokonał płatnik,

PIT-38 – składają podatnicy, którzy uzyskali przychody opodatkowane 19% podatkiem na zasadach określonych w art. 30b ustawy (np. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych),

PIT-39 – składają podatnicy, którzy uzyskali dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych w roku podatkowym, nabytych po dniu 31 grudnia 2008 r., opodatkowane 19% podatkiem na zasadach określonych w art. 30e ustawy oraz zwolnione z opodatkowania. Warunkiem zwolnienia z opodatkowania jest przeznaczenie przychodu z ich zbycia na własne cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat, licząc od daty końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Zeznanie powinno być złożone niezależnie od tego, czy dochody ze sprzedaży nieruchomości będą faktycznie zwolnione, czy też podatnik skorzysta ze zwolnienia.

Odliczenia i ulgi

Odliczenia od dochodów:

a) Strata z lat ubiegłych – poniesioną stratę odliczamy od dochodu uzyskanego z tego samego źródła, tj. stratę z działalności gospodarczej odliczamy od dochodów z działalności gospodarczej. Stratę z danego źródła przychodu podatnik ma prawo odliczyć w okresie 5 lat, z tym, że wysokość odliczenia nie może przekroczyć w 50% kwoty straty w którymkolwiek z tych lat.

b) Składki na ubezpieczenia społeczne – określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych podlegają odliczeniu od dochodu;

- zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenie podatnika i osób z nim współpracujących (faktycznie zapłacone w danym roku), jeżeli nie zostały zaliczone do kosztu uzyskania,

- potrącone przez płatnika ze środków podatnika na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, ubezpieczenie chorobowe,

- odliczonych w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej,

c) Wydatki na cele rehabilitacyjne – odliczenie od dochodu wydatków ponoszonych na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych (ulga rehabilitacyjna) przysługuje osobom niepełnosprawnym oraz osobom utrzymującym osoby niepełnosprawne – czyli ich opiekunom. Warunkiem odliczenia wydatków jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek:

- orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach
lub
- decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy rentę szkoleniową albo rentę socjalną
lub
- orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów.

Wydatki na cele rehabilitacyjne podlegające odliczeniu:

- adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,

- przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,

- odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym,

- odpłatność za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne,

- opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł,

- utrzymanie przez osoby niewidome psa przewodnika – w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł,

- opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa,

- opłacenie tłumacza języka migowego,

- kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia,

- leki – w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo),

- odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:

* osoby niepełnosprawnej – karetką transportu sanitarnego,

* osoby niepełnosprawnej, zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 – również innymi środkami transportu niż karetką transportu sanitarnego (np. taksówką),

* używanie samochodu osobowego stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej.

d) Internet – odliczeniu od dochodu podlegają wydatki ponoszone przez podatnika z tytułu użytkowania sieci Internetu w lokalu będącym miejscem zamieszkania. Odliczeniu podlegają wydatki w wysokości 760 zł w roku podatkowym,

e) Ulga odsetkowa – podatnicy, którzy nabyli prawo do korzystania z ulgi odsetkowej od kredytów zaciągniętych na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, mogą w 2010 roku odliczyć od podstawy opodatkowania faktycznie zapłacone odsetki od tej części kredytu, która nie przekracza kwoty 264 810 zł. Chociaż ulgi budowlane zniknęły już kilka lat temu, nadal mogą z nich korzystać osoby, które nabyły do nich prawa w latach ubiegłych. I tak w ramach praw nabytych podatnicy, którzy w okresie od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2006 r. zaciągnęli kredyt lub pożyczkę na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, mogą korzystać z ulgi odsetkowej. Odliczeniu podlegają wydatki na spłatę odsetek od kredytu lub pożyczki udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mieszkaniowej, związanej z:

- budową budynku mieszkalnego,

- wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku,

- zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,

- nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

f) Kontynuacja ulg mieszkaniowych – prawo to dotyczy inwestycji rozpoczętych przed 1 stycznia 1997 które dotyczyły:

- budowy budynku mieszkalnego,

- nadbudowy i rozbudowy budynku na cele mieszkalne,

- przebudowy strychu, suszarni albo przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne,

- wykończenie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia jego zasiedlenia.

Prawo kontynuacji odliczeń dotyczy wydatków, które nie znalazły pokrycia w dochodach z lat ubiegłych.

Odliczenia od podatku

a) Składki na ubezpieczenia zdrowotne – zapłacone przez podatnika lub pobrane przez płatnika. Kwota składki nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki.

b) Ulga na wychowanie dzieci (ulga prorodzinna) przysługuje na każde dziecko:

- małoletnie,

- bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek pielęgnacyjny,

- do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości niepodlegającej opodatkowaniu.

Odliczenie przysługuje na dziecko, w stosunku do którego podatnik:

- wykonywał władzę rodzicielską,

- pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,

- sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Przy wychowaniu dziecka przez pełen rok podatnik będzie mógł odliczyć w rozliczeniu za 2010 rok kwotę 1112,04 zł na każde dziecko.

c) Przekazanie podatku na organizację pożytku publicznego – naczelnik  urzędu skarbowego na wniosek podatnika przekazuje na rzecz organizacji pożytku publicznego wskazanej w zeznaniu kwotę nieprzekraczającej 1% podatku należnego wynikającego z zeznania podatkowego.