Twoja Gazeta

To była prawdziwa lekcja historii i patriotyzmu. W Zespole Szkół nr 13 na Karwinach 22 kwietnia odbyła się uroczystość „Katyń – ocalić od zapomnienia”, podczas której zasadzony został Dąb Pamięci na cześć majora Bolesława Ryzińskiego, zamordowanego w Charkowie w kwietniu 1940 roku.

W uroczystości udział wzięli: córka zamordowanego w Katyniu porucznika Gustawa Szpilewskiego – Halina Młyńczak ze Stowarzyszenia „Rodzina Katyńska”, prezes Gdyńskiego Koła Związku Sybiraków Aleksander Ryziński – syn majora Bolesława Ryzińskiego, wiceprezydenci Gdyni Ewa Łowkiel i Michał Guć, Ewa Borucewicz i Ireneusz Bekisz z Rady

Miasta, przewodniczący Rady Dzielnicy Karwiny Stanisław Kunicki, a także ks. prałat Edmund Wierzbowski z Kolegiaty Gdyńskiej, ks. Krzysztof Czaja – proboszcz parafii Niepokalanego Serca Maryi na Karwinach, komendant Komisariatu Policji na Karwinach podinsp. Wojciech Wosek oraz dyrekcja, nauczyciele i uczniowie szkoły.

– Spotykamy się na uroczystości 70. rocznicy zbrodni katyńskiej, aby oddać hołd oficerowi Wojska Polskiego majorowi Bolesławowi Ryzińskiemu, który wraz z tysiącami polskich oficerów zginął w kazamatach NKWD w Charkowie – mówił podczas uroczystości dyrektor Zespołu Szkół nr 13 na Karwinach Andrzej Gogola. – Tak się splatał polski los i polska historia, że na ziemi naszego wschodniego sąsiada, na tej – jak ktoś powiedział – „nieludzkiej ziemi”, działy się rzeczy straszne. W kwietniu 1940 roku w ciągu zaledwie kilku tygodni zamordowano ponad 20 tysięcy polskich oficerów. Przez 50 kolejnych lat zabijano pamięć o tych wydarzeniach. W świadomości społecznej, w przestrzeni publicznej istniał Auschwitz, Stutthof, istniały Palmiry i Piaśnica, ale nie było Charkowa, Katynia, Kołymy czy Twer. Nie było także deportowanych na Sybir, nie było więźniów sowieckich łagrów. I tylko gdzieś w albumach rodzinnych, w szufladach komód, w tej przestrzeni prywatnej istniała świadomość popełnianych okrucieństw. Pamiętamy jednak, że świątynia Kolegiaty Gdyńskiej, w której proboszczem był przez długie lata ks. prałat Edmund Wierzbowski, była miejscem, gdzie pojawiła się tablica z napisem: „Katyń. Rok 1940” – przypomniał Andrzej Gogola.

W dalszej części wystąpienia dyrektor szkoły wyraził wielki szacunek i uznanie dla członków Rodzin Katyńskich i Związku Sybiraków za to, że przechowując przez 50 lat pieczołowicie listy, notatki, dokumenty i wspomnienia, stali się strażnikami pamięci.

– Miarą kultury każdego narodu jest to, jak pamięta o swoich zamarłych, szczególnie o tych, którzy ginęli za Ojczyznę. Zadaniem pokoleń jest, aby każda bezimienna mogiła na „nieludzkiej ziemi” została odkryta, aby każdej ofierze przywrócić imię, nazwisko, stopień wojskowy, bo każdy z tych zamordowanych to istota ludzka. Chciałbym, aby już żadne pokolenie Polaków nie musiało powtarzać słów poety: „Dlaczego tak jest, dlaczego wciąż krew, dlaczego ta śmierć? Dlaczego los zły wciąż zabija sny? Dlaczego tak jest, że Polakom śmierć?” – dodał na zakończenie Andrzej Gogola.

W dalszej części uroczystości ks. prałat Edmund Wierzbowski poświęcił miejsce, w którym została złożona katyńska ziemia, przekazana przez Aleksandra Ryzińskiego i Halinę Młyńczak na ręce uczniów szkoły. Aktu posadzenia Dębu Pamięci o majorze Bolesławie Ryzińskim dokonali wiceprezydent Ewa Łowkiel, Aleksander Ryziński oraz uczeń klasy II c gimnazjum – Marcin Ciesielski.
Aleksander Ryziński, syn majora Ryzińskiego, miał 12 lat, kiedy sowieci załomotali do drzwi. Wywieziony na Syberię w 1940 roku, do kraju wrócił 5 lat później.

– Zabrali mnie z matką, babcią i młodszym bratem. Ojca zamordowali w Katyniu. Moja matka umiała tylko grać na pianinie, nie pracowała wcześniej, szybko zmarła z wycieńczenia. Babcia też. Zostałem sam z bratem. Żeby nie umrzeć z głodu, pracowaliśmy w lesie. Teraz mam wspaniałą rodzinę, ale to, co mnie spotkało, zostanie we mnie na całe życie. Chciałbym serdecznie podziękować zgromadzonej tutaj młodzieży i wszystkim obecnym za tę niezwykłą uroczystość. Bardzo przeżywam każde takie spotkanie – powiedział wyraźnie wzruszony.

Aleksander Ryziński przekazał także nauczycielkom historii w ZS nr 13 – Małgorzacie Nowak i Wiolecie Mierzejewskiej

– książkę „Katyń – ocalić od zapomnienia”, opisującą tragedię, jaka rozegrała się 70 lat temu w lasach katyńskich.
Z kolei Halina Młyńczak, zwracając się do zgromadzonej na placu młodzieży, wyraziła nadzieję, by posadzony Dąb

Pamięci przysparzał tlenu i cienia szkole i wszystkim mieszkańcom.

– Chciałabym prosić zgromadzoną tutaj młodzież: zapalcie w umysłach i sercach ognie pamięci o wszystkich, którzy tam stracili życie. Pamiętajcie o tym pokoleniu, które było „chore na Polskę” – powiedziała Halina Młyńczak.

Na zakończenie głos zabrał wiceprezydent Gdyni Michał Guć, który podkreślił znaczenie symbolu dębu katyńskiego.

– To symbol, który łączy przeszłość i przyszłość. Pomyślcie o tych wszystkich dzieciach, które 71 lat temu żegnały swoich ojców i nigdy więcej już ich nie zobaczyły. Niech ten dąb przypomina wam o tamtych wydarzeniach – powiedział Michał Guć.

Pod koniec uroczystości delegacje uczniów wszystkich klas wraz z wychowawcami zapaliły znicze i złożyły kwiaty przy pamiątkowej tablicy. Następnie młodzież przedstawiła bogaty program artystyczny, po zakończeniu którego uczestnicy uroczystości zwiedzali niezwykle starannie przygotowaną przez uczniów szkoły okolicznościową wystawę zdjęć, pamiątek i materiałów udostępnionych przez Aleksandra Ryzińskiego oraz Instytut Pamięci Narodowej.

Dołączając do programu „Katyń… ocalić od zapomnienia”, dyrekcja i grono nauczycielskie Zespołu Szkół nr 13 na Karwinach dało wspaniały dowód na to, jak bardzo leży im na sercu zaszczepianie młodemu pokoleniu pamięci o historii, widzianej przez pryzmat losów konkretnego człowieka.