Twoja Gazeta

Grób hrabiego Atanazego Raczyńskiego swego czasu został otoczony opieką, lub jak zwykło się mówić, patronatem polskiej placówki dyplomatycznej w Berlinie. Jak to jednak często bywa, o patronacie wkrótce zapomniano i jego nagrobek zarówno przed Świętem Zmarłych jak i 1 listopada, straszył nieporządkiem.

Oczyszczeniem miejsca pochówku zasłużonego arystokraty i kolekcjonera zajęli się członkowie Związku Polaków spod znaku Rodła.

Atanazy Raczyński (1788 – 1874) był bratem słynnego hrabiego Edwarda oraz twórcą Ordynacji Obodrzyckiej. Był postacią dość wówczas kontrowersyjną, gdyż wstąpił na służbę do zaborcy i jako wysoki urzędnik dyplomatyczny reprezentował Prusy m.in. w Madrycie i Lizbonie. Jednak pomimo tego, że opowiadał się za współpracą z dworem pruskim, jednocześnie domagał się respektowania autonomii kultury polskiej oraz języka polskiego.

Był przede wszystkim wybitnym mecenasem kultury, autorem pierwszej i niezwykle cenionej historii współczesnej mu sztuki niemieckiej. Zainteresowania hr. Atanazego obejmowały sztukę w jej szerokim spektrum, zarówno dawną, jak i współczesną kolekcjonerowi: hiszpańską, portugalską, francuską, włoską, niderlandzką, flamandzką, holenderską, niemiecką, a także polską. Kolekcja hrabiego Raczyńskiego, stanowiąca własność Fundacji im. Raczyńskich, znajduje się w muzeum poznańskim, od momentu jego otwarcia w 1904 roku po dzień dzisiejszy, i jest podstawą zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu.

O jej randze świadczy znakomity zbiór dzieł mistrzów włoskiego renesansu i hiszpańskiego baroku, ale także malarzy niemieckiego romantyzmu. Należy dodać, że ten zbiór obrazów należał do najważniejszych prywatnych kolekcji XIX wieku.

W miejscu dawnego pałacu Raczyńskich w Berlinie zbudowany został Reichstag, aczkolwiek nie bez problemów. Hrabia bardzo stanowczo wzbraniał się przed sprzedażą swojego pałacu, który stał na wybranym przez architektów miejscu (dawniej: Königsplatz; dzisiejszy Platz der Republik). Dopiero po śmierci Atanazego, po wieloletnich negocjacjach z jego synem Karolem Edwardem Raczyńskim, doszło do porozumienia. Za niebagatelną kwotę miliona stu tysięcy reichsmarek odszkodowania, zgodził się on na wywłaszczenie.